Thuốc Nam là gì?

By | 09/06/2017

Thuốc Nam là một ngành dược học do người Việt Nam sáng tạo ra và phát triển. Thuốc nam là một phân ngành quan trọng của Y học Việt Nam. Thuốc Nam được phát triển dựa trên kinh nghiệm thực tiễn và lý luận được cập nhật liên tục trong quá trình khám – chữa bệnh của người Việt Nam. Thuốc Nam được phát triển nhờ 4 nền tảng chính:

  1. Các bài thuốc hiệu ngiệm trong dân gian
  2. Thuyết âm dương, tạng phủ của Trung y
  3. Lý thuyết bệnh học của Y học hiện đại
  4. Sự vận dụng sáng tạo và linh hoạt của các thầy thuốc nam

Từ chỗ chỉ là các bài thuốc hiệu nghiệm rời rạc trong dân gian, các thầy thuốc nam đã vận dụng học thuyết bệnh học của Trung y và Y học hiện đại để sáng tạo ra các bài thuốc, cách chữa bệnh hiệu quả, nhanh nhất. Chính nhờ đặc điểm linh hoạt, không bó buộc vào bất cứ nền tảng cứng nhắc nào, cùng với sự dũng cảm thử thách với bệnh mới, thuốc mới, cách chữa mới, Thuốc Nam đã dần dần giành được chỗ đứng quan trọng trong nền y học Việt Nam nói riêng và y học thế giới nói chung.

Ngày nay (2017), thuốc Nam đang dần thắng thế trên trường y dược học trong nước và quốc tế. Từ những bài thuốc Nam trị ho, thuốc Nam trị tiểu đường, thuốc Nam trị bệnh trĩ… hết sức thô sơ nhưng vẫn được vô số người săn lùng. Cho tới thững thành công vang dội của những tập đoàn lớn với công nghệ hiện đại cho ra những sản phẩm thuốc Nam đạt chuẩn quốc tế từ những bài thuốc Nam thô sơ ấy. Điều này cho thấy Thuốc Nam đang đứng trước những cơ hội rất lớn để mở rộng và phát triển hơn nữa.

Tuy nhiên, tốc độ phát triển hiện tại đã đúng với tiềm năng của thuốc Nam hay chưa? Ưu điểm và nhược điểm của thuốc Nam là gì? Vì sao thuốc Nam – tài sản quý báu của dân tộc vẫn dậm chân tại chỗ bao năm qua? Làm sao để thuốc Nam đến đúng tay người bệnh? Làm sao để người bệnh tin vào thuốc Nam? Làm sao để thuốc Nam chân chính là niềm tự hào dân tộc? Trả lời được những câu hỏi này tôi tin: thuốc Nam sẽ có được thời kỳ hoàn kim.

Ưu điểm và nhược điểm của thuốc Nam

Ưu điểm

  • Tối ưu cho người Việt
    Thuốc Nam là do người việt sáng tạo và phát triển, mục đích ban đầu là trị bệnh cho người Việt Nam. Với đặc thù tự nhiên và con người riêng, chúng ta cần những bài thuốc đặc biệt thích hợp với bệnh trạng và nguồn dược liệu bản địa, thuốc Nam phát triển nhằm tối ưu khả năng chữa bệnh cho người Việt Nam với hao phí (thời gian, tiền bạc, sức khỏe) thấp nhất.
  • Tính linh hoạt cực cao
    Việc kế thừa nền tảng lý thuyết từ Y học cổ truyền Trung Quốc và kiến thức giải phẫu học, bệnh học của y học hiện đại, kết hợp với các phát kiến mới của các thầy thuốc Nam tạo ra một môi trường y-dược học cực kỳ mới mẻ và năng động. Vận dụng lý thuyết Âm-Dương, ngũ hành, tinh-khí-thần… chúng ta có thể có được cái nhìn tổng quan về cơ thể người theo quy luật tượng trưng.
    Ứng dụng y học hiện đại giúp chúng ta có cái nhìn chi tiết theo giải phẩu và lý luận bệnh học hiện đại, giải thích bệnh một cách logic và khoa học, tránh cực đoan.
    Mạnh dạng thử nghiệm những phương thuốc, cách điều trị mới (một cách khoa học) mà không bị gò bó bởi một khung lý thuyết nào giúp thuốc Nam luôn được cập nhật và sẵn sàng đột phá.
  • Nguyên liệu phong phú
    Thuốc Nam với tính linh hoạt là sáng tạo cao, các loại dược liệu không bị bó buộc theo khuôn mẫu cổ điển mà luôn được tìm kiếm, thử nghiệm sao cho tối ưu với điều kiện thực tế nhất. Thuốc Nam trị những bệnh thường ngày được chọn là những loại cây dễ tìm, phổ biến ở nhiều vùng, cách chế biến và sử dụng đơn giản thậm chí là thức ăn thường ngày cũng là thuốc. Thuốc Nam chữa những bệnh mãn tính vẫn là những loại thuốc dễ tìm nhưng được phối cẩn thận hơn và phải theo thể trạng từng người cần thầy thuốc hướng dẫn. Thuốc Nam chữa bệnh nặng, bệnh mà y học hiện đại bó tay thường là những loại thuốc phổ biến đến bất ngờ nhưng việc ứng dụng chúng đòi hỏi phát kiến đột phá và quá trì điều trị tỉ mỉ của thầy thuốc. Bên cạnh đó còn có vô số loại thuốc đặc biệt quý còn chưa được khám phá hoặc còn đang cất giấu trong dân gian, trong kho tri thức của các thầy thuốc Nam mà ta chưa biết tới.

Nhược điểm

  • Chưa được nghiên cứu chuyên sâu
    Rất dễ dàng nhận ra đó là những bài thuốc Nam hiện tại đa phần là “sơ sinh”. Nghĩa là những bài thuốc này mới được ứng dụng, chưa qua phân tích cặn kẽ, chưa qua thử nghiệm động vật, chưa qua kiểm nghiệm lâm sàng. Chính vì vậy những bài thuốc nam được tuy phổ biến nhưng chưa thuyết phục được người bệnh. Điều này không những làm mất cơ hội chữa bệnh của người bệnh, thầy thuốc không trị được bệnh mà còn hủy hoại bài thuốc, khiến chúng bị chết yểu trong khi tiềm năng thì rất lớn.
  • Chưa được kiểm soát chặt chẽ
    Vấn đề quản lý kém cũng là nguyên nhân suy yếu nền Nam dược. Việc những bài thuốc Nam lan truyền một cách vô tội vạ trên mạng iternet mà không có ý kiến chuyên gia có thẩm quyền khiến người dân sử dụng thuốc Nam không có kiểm soát, sai lầm dẫn đến bệnh không hết, nặng hơn, hoặc tử vong làm mất niềm tin của người dân vào thuốc Nam. Rồi những thông tin xuyên tạc, cường điệu nhằm gây ảnh hưởng để đạt mục đích riêng của một số cá nhân và tổ chức cũng đang tiêu diệt những mầm non thuốc Nam quý giá.
  • Sự thiếu hợp tác và chia sẻ của các thầy thuốc Nam
    Đối tượng kìm hãm sự phát triển của thuốc Nam không chỉ đến từ ngoại lực mà còn từ bản thân các thầy thuốc Nam. Việc ít giao lưu, thiếu kiến thức y học hiện đại, kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin chưa giỏi, bằng lòng với mức phát triển hiện tại, giấu nghề cũng là những nguyên nhân cơ bản làm ngành thuốc Nam chậm tiến..
  • Chưa được đầu tư định hướng phát triển đúng mực
    Ở đây đang nói đến tầm quản lý vĩ mô. Tất nhiên, việc quản lý không bao giờ là đơn giản, nếu chỉ làm “ếch ngồi đáy giếng” mà phán xét thì e là không thỏa đáng. Tuy nhiên: “con hư tại bố, quốc vong tại vua”, tập thể sai lầm thì người chịu trách nhiệm phải là thủ trưởng, không thể đổ lỗi cho hoàng cảnh, không đổ lỗi cho kẻ dưới. Người cầm chìa khóa luôn có khả năng xoay chuyển thế cục. Nếu các nhà quản lý giỏi đưa ra những phương án quản lý, phát triển hiệu quả hơn, nếu các nhà kinh tế giỏi biết cách lèo lái để từ những cái tưởng như không thể sẽ trở thành có thể, nếu các thầy thuốc nam biết cách khắc phục nhanh chóng những khiếm khuyết bản thân và phát huy tính phổ dụng của bài thuốc thì chắc chắn sẽ có cuộc “Lam Sơn Tụ Nghĩa” trong lĩnh vực thuốc Nam. Chúng ta có quyền tin tưởng rằng: lúc bấy giờ, thuốc nam không chỉ là một ngành phụ mà sẽ trở thành đối tượng chính giúp mọi người thoát khỏi bệnh tật, tạo ra doanh thu cho quốc gia, giúp mọi người dân thoát nghèo, là niềm tự hào của mỗi người dân Việt Nam. Thậm chí, trong một tương lai không xa, thuốc nam sẽ là một ngành kinh tế mũi nhọn để Việt Nam “ vinh quang sánh vai cùng với các cường quốc năm châu” như ước nguyện của Hồ Chủ Tịch.

Đâu là hướng đi hiệu quả cho ngành thuốc Nam

Vậy với tiềm năng to lớn của ngành thuốc Nam, việc phối hợp chặc chẽ giữ các ngành quản lý, doanh nghiệp, thầy thuốc và người dân chúng ta có thể rất nhanh trở thành nước dẫn đầu trong lĩnh vực y học. Điều cần thiết là một sự quản lý chặt chẽ, đầu tư nhiều hơn cho nghiên cứu, quy tụ những thầy thuốc giỏi – bài thuốc hay, nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao vào bài thuốc, đẩy mạnh thương mại và tiếp thị. Tất nhiên mọi thứ phải làm theo một cách thực tế và linh hoạt, không nói suông, không ảo tưởng, không cực đoan. Có như thế, một tương lai khởi sắc sẽ đến rất nhanh.

Gửi phản hồi